XVII GWo 89/25 - postanowienie z uzasadnieniem Sąd Okręgowy w Gdańsku z 2025-05-30
Sygn. akt XVII GWo 89/25
POSTANOWIENIE
Dnia 30 maja 2025 r.
Sąd Okręgowy w Gdańsku – XVII Wydział Własności Intelektualnej
w osobie sędziego Wojciecha Midziaka
po rozpoznaniu w dniu 30 maja 2025 r. w Gdańsku na posiedzeniu niejawnym sprawy
z wniosku (...) sp. z o.o. z siedzibą w K.
z udziałem (...) S.A. z siedzibą w G.
o udzielenie zabezpieczenia
postanawia:
oddalić wniosek.
Sygn. akt XVII GWo 89/25
UZASADNIENIE
Wnioskiem z 30 kwietnia 2025 r. (data stempla pocztowego) uprawniona (...) sp. z o.o. z siedzibą w K. domagała się udzielenia zabezpieczenia roszczenia, które zamierza skierować przeciwko (...) S.A. z siedzibą w G. (dalej także jako „obowiązana”), a polegającego na zakazaniu jej działań stanowiących czyny nieuczciwej konkurencji polegających na
1. utrudnianiu uprawnionej dostępu do rynku, w szczególności poprzez
a. utrzymywanie w Krajowym Rejestrze Długów Biurze (...) S.A. (dalej również jako „KRD”) nieprawdziwych – w ocenie uprawnionej – informacji jej dotyczących,
b. powstrzymywanie się od dochodzenia zobowiązania na drodze sądowej,
c. przy jednoczesnym dochodzeniu go w sposób, który nie jest niezbędny dla uzyskania adekwatnej ochrony,
d. czym obowiązana (...) S.A. wpływa na możliwość swobodnego prowadzenia działalności gospodarczej przez uprawnioną spółkę,
2. rozpowszechniania nieprawdziwych w ocenie uprawnionej i wprowadzających w błąd wiadomości o uprawnionej – umieszczenie i utrzymywanie w portalu KRD dotyczącego uprawnionej wpisu zobowiązania na kwotę 1.353.000,- zł i informacji o jego niekwestionowaniu przez uprawnioną, na podstawie wystawionej przez obowiązaną faktury VAT nr (...),
3. przekazaniu do KRD informacji na temat uprawnionej z naruszeniem Ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o udostępnianiu informacji gospodarczych i wymianie danych gospodarczych – w zakresie informacji o niekwestionowaniu przez uprawnioną istnienia całości zobowiązania,
poprzez
1. nakazanie obowiązanej na czas procesu usunięcia z portalu KRD dotyczącego uprawnionej spółki wpisu zobowiązania na kwotę 1.353.000,- zł i informacji o jego niekwestionowaniu przez uprawnioną, na podstawie wystawionej faktury VAT nr (...),
2. nakazanie obowiązanej na czas procesu powstrzymania się od publikowania w portalu KRD oraz jakichkolwiek innych podmiotach zajmujących się gromadzeniem informacji gospodarczych dotyczących uprawnionej spółki wpisu zobowiązania na kwotę 1.353.000,- zł na podstawie wystawionej faktury VAT nr (...),
3. zakazanie obowiązanej na czas procesu wszelkich innych działań obejmujących rozpowszechnianie nieprawdziwych lub wprowadzających w błąd informacji na temat uprawnionej.
Uzasadniając swój wniosek (...) sp. z o.o. podała, że w dniu 4 maja 2018 r. zawarła z (...) S.A. umowę nr (...) w sprawie przebudowy sieci elektroenergetycznej. Na podstawie tej umowy (...) S.A. zobowiązała się do usunięcia kolizji planowanej przez uprawnioną spółkę inwestycji z istniejącą elektroenergetyczną linią napowietrzną poprzez demontaż i usunięcie z nieruchomości tej spółki wszystkich urządzeń elektroenergetycznych stanowiących fragment napowietrznej linii 110 kV relacji (...), której właścicielem była obowiązana spółka.
Przedmiotowa umowa została zawarta na okres 3 lat licząc od daty jej wejścia w życie. Jednocześnie (...) S.A. oświadczyła, że dołoży wszelkich starań, by realizacja przedmiotu umowy została zakończona do 31.12.2019 r.
Strony – według twierdzeń uprawnionej – nie przedłużyły tej umowy. Mimo tego obowiązana spółka nie wykonała swoich obowiązków umownych. W konsekwencji, jak twierdziła uprawniona, wygasły wszelkie jej zobowiązania, w tym zobowiązanie dotyczące zapłaty ceny za wykonanie przedmiotu umowy.
W dniu 7 listopada 2023 r. (...) S.A. wystawiła fakturę VAT nr (...), mimo że uprawniona spółka wielokrotnie informowała obowiązaną, że wszelkie jej zobowiązania wynikające z przedmiotowej umowy wygasły.
Z kolei w dniu 14 marca 2024 r. uprawniona powzięła informację na temat dokonania przez obowiązaną wpisu w KRD wierzytelności nienależnej tej ostatniej wobec uprawnionej. Wobec tego uprawniona wezwała (...) S.A. do zaprzestania bezprawnych działań, polegających na umieszczeniu i utrzymywaniu w (...) dotyczącego uprawnionej wpisu zobowiązania. Obowiązana odmówiła usunięcia wpisu pismem z 11 grudnia 2024 r.
W ocenie (...) sp. z o.o. obowiązana (...) S.A. dopuściła się czynu nieuczciwej konkurencji stanowiącego utrudnienie jej dostępu do rynku stypizowanego w art. 15 ust. 1 Ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (j.t. Dz.U. z 2022 r., poz. 1233 z późn. zm.; dalej także: u.z.n.k.) oraz rozpowszechnianie nieprawdziwych oraz wprowadzających w błąd wiadomości. Uprawniona argumentowała, że obowiązana spółka umieszczając w KRD dotyczący uprawnionej wpis zobowiązania na kwotę 1.353.000,- zł oraz informację o jego niekwestionowaniu przez uprawnioną dopuściła się rozpowszechnienia nieprawdziwych oraz wprowadzających w błąd wiadomości o(...) sp. z o.o. Umieszczając bowiem przedmiotową informację z adnotacją o bezspornym charakterze zobowiązania (...) S.A. spowodowała, że kontrahenci uprawnionej mogą dojść do wniosku, że nie reguluje ona swych zobowiązań.
Zdaniem uprawnionej spółki obowiązana dopuściła się również naruszenia Ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o udostępnianiu informacji gospodarczych i wymianie danych gospodarczych (j.t. Dz.U. z 2025 r., poz. 85; dalej także: u.u.i.g.). Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 4 tej Ustawy przez informację gospodarczą rozumie się m.in. dane dotyczące zobowiązania pieniężnego w zakresie informacji o kwestionowaniu przez dłużnika istnienia całości lub części zobowiązania. Tymczasem, jak już podniosła uprawniona, roszczenie w KRD zostało bezpodstawnie wpisane jako bezsporne pomimo tego, że (...) sp. z o.o. wielokrotnie kwestionowała roszczenie obowiązanej. Uprawniona twierdziła, że naruszenie przepisów u.u.i.g. może stanowić podstawę odpowiedzialności wierzyciela i biura informacji gospodarczej na gruncie u.z.n.k.
Uzasadniając swój interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia (...) sp. z o.o. wskazała, że brak zabezpieczenia spowoduje utrudniony dostęp do rynku, a poza tym rozpowszechniane będą nieprawdziwe i wprowadzające w błąd wiadomości o uprawnionej spółce. Celem zabezpieczenia w tym sporze – w ocenie uprawnionej – powinno się stać natychmiastowe przerwanie bezprawnych naruszeń przez obowiązaną.
Dodatkowo (...) sp. z o.o. wskazała, że żądane w niniejszej sprawie sposoby zabezpieczenia w żaden sposób nie obciążają obowiązanej, pozwalają jej bowiem na swobodne prowadzenie działalności, a mają jedynie zapobiec podejmowaniu wobec uprawnionej działań, które godzą w jej dobre imię i reputację.
Zgodnie z treścią art. 755 § 2 2 k.p.c. w sprawach wymienionych w art. 479 89 k.p.c. sąd udziela zabezpieczenia po wysłuchaniu obowiązanego, chyba że konieczne jest natychmiastowe rozstrzygnięcie wniosku. W konsekwencji, Sąd zobowiązał (...) S.A. do ustosunkowania się do przedmiotowego wniosku.
W odpowiedzi na to zobowiązanie pismem z 23 maja 2025 r. (...) S.A. z siedzibą w G. wniosła o oddalenie wniosku o zabezpieczenie w całości oraz o zasądzenie od uprawnionej na rzecz obowiązanej zwrotu kosztów postępowania zabezpieczającego, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Zdaniem obowiązanej spółki brak jest zarówno faktycznych, jak i prawnych podstaw do uwzględnienia wniosku o udzielenie zabezpieczenia.
Obowiązana przyznała, że 4 maja 2018 r. zawarła z uprawnioną umowę nr (...) o wspólnej realizacji przebudowy sieci elektroenergetycznej. Wskazała, że zgodnie z jej treścią uprawniona zobowiązała się do zapłaty na rzecz obowiązanej kwoty 1.100.000,- zł netto. Obowiązana przyznała, że wykonanie przedmiotu umowy doznało opóźnienia, jednak na bieżąco informowała uprawnioną o aktualnym stanie realizacji tej umowy oraz o przyczynach opóźnienia. Wskazała, że w dniu 3 czerwca 2020 r. (...)sp. z o.o. złożyła oświadczenie woli o udostępnieniu nieruchomości w związku z demontażem urządzeń elektroenergetycznych z terminem ważności do 31 grudnia 2023 r. Następnie, 26 listopada 2021 r. (3 lata i 6 miesięcy po zawarciu umowy) uprawniona – na uprzednie wezwanie obowiązanej – przedstawiła gwarancje bankowe zgodnie z zapisami § 4 ust. 7 przedmiotowej umowy o wspólnej realizacji przebudowy siedzi elektroenergetycznej. Dalej obowiązana wskazała, że dopiero w październiku 2023 r. dokonano odbioru prac budowlanych i tym samym 2 listopada 2023 r. (...) S.A. poinformowała uprawnioną o zakończeniu prac, co pozwoliło jej wystawić fakturę w dniu 7 listopada 2023 r. Po wystawieniu faktury uprawniona spółka poinformowała pisemnie obowiązaną o nieważności umowy nr (...) i jednocześnie uchyliła się od zapłaty.
(...) S.A. wskazała, że pomimo upływu 3 lat od zawarcia umowy obie jej strony kontynuowały realizację postanowień umowy. Żadna ze stron nie odstąpiła od umowy i realizowała obowiązki z niej wynikające ponosząc z tym związane koszty. Obowiązana twierdziła, że zrealizowała swe obowiązki wynikające z treści przedmiotowej umowy, choć przyznała, że z przyczyn od siebie niezależnych w terminie późniejszym niż zakładano.
Ponieważ uprawniona spółka odmówiła zapłaty umówionej kwoty wynikającej z treści umowy, dlatego obowiązana wezwała ją do zapłaty pismem z 8 lutego 2024 r., a następnie w dniu 7 stycznia 2025 r. skierowała pozew do Sądu Okręgowego w Łodzi.
Reasumując obowiązana spółka stwierdziła, że uprawniona spółka ani nie uprawdopodobniła swego roszczenia, ani nie posiada interesu prawnego w ustanowieniu zabezpieczenia, ani też nie zachodzą okoliczności faktyczne lub prawne w zakresie czynów nieuczciwej konkurencji.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
W świetle przedstawionych przez (...) sp. z o.o. oraz (...) S.A. stanowisk zawartych w pismach procesowych oraz dołączonych do tych pism dowodów z dokumentów wniosek o udzielenie zabezpieczenia w postaci wnioskowanej przez uprawnioną spółkę nie zasługiwał na uwzględnienie.
Jak słusznie wskazała uprawniona spółka podstawową przesłanką udzielenia zabezpieczenia – zgodnie z treścią art. 730 1 § 1 k.p.c. – jest uprawdopodobnienie roszczenia, którego zabezpieczenia się domaga.
W konsekwencji należało przede wszystkim przeanalizować, z jakimi roszczeniami (...)sp. z o.o. zamierzała wystąpić przeciwko (...) S.A. W punkcie 1. wniosku o udzielenie zabezpieczenia uprawniona wymieniła te roszczenia. Mianowicie zamierza ona wystąpić z roszczeniami o zakazanie obowiązanej
1. utrudniania uprawnionej dostępu do rynku,
2. rozpowszechniania nieprawdziwych i wprowadzających w błąd wiadomości o (...)sp. z o.o. oraz
3. przekazania do KRD informacji na temat uprawnionej z naruszeniem Ustawy o udostępnianiu informacji gospodarczych i wymianie danych gospodarczych w zakresie informacji o niekwestionowaniu przez (...)sp. z o.o. istnienia całości zobowiązania.
Uprawniona wskazała również na czym utrudnianie dostępu do rynku przez obowiązaną miałoby, w jej ocenie, polegać.
Wszystkie te roszczenia oparte były na twierdzeniu, że (...) S.A. bezpodstawnie wystawiła fakturę VAT nr (...) na kwotę 1.353.000,- zł (brutto), a następnie, wobec odmowy zapłaty tej kwoty przez uprawnioną, przekazała informację o tym zobowiązaniu do Krajowego Rejestru Długów – Biura (...) wraz z informacją, iż zobowiązanie to nie jest kwestionowane przez (...) sp. z o.o.
W ocenie Sądu uprawniona nie uprawdopodobniła swego roszczenia. W świetle informacji przekazanych przez obowiązaną w odpowiedzi na wniosek o udzielenie zabezpieczenia oraz dokumentów dołączonych do tej odpowiedzi na obecnym etapie postępowania nie sposób uznać, że (...) S.A. bezpodstawnie przekazała taką informację do KRD. Bez szczegółowej analizy i rozważenia zasadności wystawienia przez obowiązaną faktury VAT nr (...) nie sposób ustalić, czy po stronie obowiązanej spółki istniały podstawy do żądania zapłaty przez uprawnioną kwoty 1.353.000,- zł. Co prawda obie spółki były zgodne co do tego, że umowa nr (...) została zawarta na okres 3 lat, a realizacja tej umowy nastąpiła dopiero z końcem października 2023 r., a więc już po upływie terminu umownego, to jednak z przedstawionych przez (...) S.A. dokumentów prima facie może wynikać, iż strony zgodziły się co do tego, że będą kontynuować realizację tej umowy także po upływie pierwotnie w niej przewidzianego czasu jej trwania. Za takim wnioskiem może przemawiać zarówno złożenie przez uprawnioną w dniu 3 czerwca 2020 r. oświadczenia woli o udostępnieniu nieruchomości w związku z demontażem urządzeń elektroenergetycznych z terminem ważności do 31 grudnia 2023 r., jak również przedłożenie przez uprawnioną – na wniosek obowiązanej – gwarancji bankowej w dniu 26 listopada 2021 r. Uprawniona, z drugiej strony, nie przedstawiła żadnego dowodu (ani nie uprawdopodobniła w żaden inny sposób) przemawiającego za ustaleniem, iż po upływie pierwotnie w umowie przewidzianego terminu realizacji wspólnej inwestycji nie chciała już jej w dalszym ciągu realizować, nie zgadzała się na podejmowanie przez obowiązaną jakichkolwiek dalszych działań związanych z wykonywaniem tej umowy. Wszystkie te okoliczności mogą przemawiać za uznaniem, że obowiązana była uprawniona do domagania się zapłaty wynagrodzenia za wykonanie przedmiotowej umowy. Oczywiście, pogłębiona ocena działań podejmowanych przez strony może doprowadzić do odmiennego wniosku. Jednak ocena taka może zostać przeprowadzona dopiero w toku procesu o zapłatę, z jakim – jak wynika z treści pisma strony obowiązanej – wystąpiła (...) S.A. przed Sądem Okręgowym w Łodzi. Na taką szczegółową ocenę nie ma miejsca w toku postępowania o udzielenie zabezpieczenia.
W konsekwencji obecnie nie sposób jeszcze uznać, że przekazanie przez obowiązaną do KRD informacji o zobowiązaniu uprawnionej spółki do zapłaty kwoty 1.353.000,- zł było bezpodstawne.
Można się jedynie zgodzić z uprawnioną, że brak było odstaw do tego, aby przedmiotowe zobowiązanie zostało określone jako zobowiązanie bezsporne. Z przedstawionych przez uprawnioną dokumentów (ich kopii) można bowiem ustalić, że (...)sp. z o.o. kwestionowała zasadność wystawienia przez obowiązaną faktury VAT na tę kwotę i obowiązana miała świadomość tego, iż uprawniona nie uznaje tej wierzytelności. Jednak brak było przekonywujących dowodów na to, iż to obowiązana określiła to zobowiązanie jako bezsporne przekazując informację o nim do KRD. Jedyny dowód na tę okoliczność zaoferowany przez uprawnioną to „Raport informacji gospodarczych na temat firmy o numerze NIP (...)” (k. 43). Mogło bowiem być tak, że to Krajowy Rejestr Długów – Biuro (...) S.A. samodzielnie tak te zobowiązanie zakwalifikowało. Nawet jednak, gdyby było w ten sposób, iż to (...) S.A. bezzasadnie wskazał charakter tego zobowiązania jako bezsporny, to uprawniona na podstawie art. 21a u.u.i.g. miała prawo zwrócić się do biura informacji gospodarczej z wnioskiem (sprzeciwem) o sprostowanie tej nieprawdziwej informacji. (...)sp. z o.o. w żaden sposób nie uprawdopodobniła tego, że taki sprzeciw wystosowała i KRD odmówił sprostowania informacji o bezsporności zobowiązania.
W konsekwencji Sąd doszedł do wniosku, że na potrzeby rozpoznania wniosku o udzielenie zabezpieczenia nie sposób było ustalić, że przyszłe roszczenie, z jakim uprawniona zamierza wystąpić przeciwko obowiązanej jest prima facie uprawdopodobnione.
Już samo to stwierdzenie przesądzało o konieczności oddalenia wniosku. Jednak, w ocenie Sądu, uprawniona nie uprawdopodobniła również istnienia drugiej przesłanki udzielenia zabezpieczenia, to jest istnienia po jej stronie interesu prawnego w udzieleniu zabezpieczenia. Co prawda w uzasadnieniu swego wniosku (...) sp. z o.o. zawarła obszerne rozważania poświęcone kwestii istnienia interesu prawnego, to jednak w rzeczywistości rozważania te tak naprawdę ograniczyły się do przedstawienia treści przepisów, poglądów doktryny i judykatury na kwestię istnienia interesu prawnego w udzieleniu zabezpieczenia. Przenosząc te ogólne rozważania na grunt niniejszej sprawy uprawniona stwierdziła jedynie, że „Interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia wyraża się w tej sprawie w potrzebie uzyskania natychmiastowej ochrony prawnej przez uprawnionego, zanim dojdzie do merytorycznego rozpoznania sprawy o to roszczenie” oraz „Celem zabezpieczenia ma być bowiem zapewnienie skuteczności przyszłego orzeczenia. W razie nieudzielenia zabezpieczenia – uprawniony:
- ⚫
-
będzie miał utrudniony dostęp do rynku,
- ⚫
-
rozpowszechniane będą nieprawdziwe i wprowadzające w błąd wiadomości o Spółce”.
Uprawniona w żaden sposób nie rozwinęła tych tez. Nie wskazała, a tym bardziej nie uprawdopodobniła w jaki sposób będzie miała utrudniony dostęp do rynku na skutek działań obowiązanej spółki. W świetle wcześniejszych rozważań nie sposób również uznać, aby zamieszczona w KRD informacja o zobowiązaniu na kwotę 1.353.000,- zł była nieprawdziwa i wprowadzała w błąd.
Jak już wyżej wskazano, nawet gdyby uznać, że informacja o bezsporności tego zobowiązania była nieprawdziwa, to uprawnionej przysługują odpowiednie środki w oparciu o przepisy Ustawy o udostępnianiu informacji gospodarczych i wymianie danych gospodarczych, które mogą doprowadzić do korekty tej informacji bez potrzeby występowania z wnioskiem o zabezpieczenie.
Mając powyższe na uwadze Sąd doszedł do wniosku, że wniosek o udzielenie zabezpieczenia przed wytoczeniem powództwa nie zasługiwał na uwzględnienie na podstawie art. 730 1 § 1 k.p.c. stosowanym a contrario.
Sąd nie orzekł o kosztach postępowania zabezpieczającego, mimo złożenia takiego wniosku przez stronę obowiązaną, gdyż zgodnie z treścią art. 745 § 1 k.p.c. o kosztach postępowania zabezpieczającego sąd rozstrzyga w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie.
Podmiot udostępniający informację: Sąd Okręgowy w Gdańsku
Osoba, która wytworzyła informację: SSO Wojciech Midziak
Data wytworzenia informacji: