Portal Orzeczeń Sądu Okręgowego w Gdańsku

UZASADNIENIE

Decyzją z 27 kwietnia 2018 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. odmówił C. S. prawa do zasiłku chorobowego za okresy: od 14 kwietnia 2015 r. od 19 czerwca 2015 r., od 1 sierpnia 2015 r. do 31 października 2015 r., od 1 grudnia 2015 r. do 30 kwietnia 2016 r., od 1 czerwca 2016 r. do 31 sierpnia 2016 r. oraz od 1 grudnia 2016 r. do 31 maja 2017 r. Nadto zobowiązał go do zwrotu nienależnie pobranego zasiłku chorobowego wraz z odsetkami w łącznej kwocie 31.740,18 zł, tj. 28.030,82 zł należność główna z funduszu chorobowego za wskazane okresy oraz odsetki w kwocie 3.709,36 zł. W uzasadnieniu decyzji organ rentowy wskazał, iż z posiadanej dokumentacji wynika, że w czasie orzeczonej niezdolności do pracy w dniu 14 kwietnia 2015 r., 20 kwietnia 2015 r., 24 kwietnia 2015 r., 27 kwietnia 2015 r., 29 maja 2015 r., 11 czerwca 2015 r., 14 września 2015 r., 22 września 2015 r., 28 września 2015 r., 22 marca 2016 r., 30 marca 2016 r., 8 kwietnia 2016 r., 22 sierpnia 2016 r., 1 grudnia 2016 r. 9 grudnia 2016 r., 2 marca 2017 r. oraz 19 maja 2017 r. ubezpieczony dokonał zakupu niezbędnych do pracy materiałów oraz w dniu 18 maja 2015 r., 27 maja 2015 r., 3 czerwca 2015 r., 1 września 2015 r., 27 października 2015 r., 1 lutego 2016 r., 16 marca 2016 r., 25 kwietnia 2016 r., 30 czerwca 2016 r., 7 grudnia 2016 r., 27 stycznia 2017 r., 30 stycznia 2017 r., 3 kwietnia 2017 r., 24 kwietnia 2017 r. oraz 4 maja 2017 r. ubezpieczony dokonał sprzedaży wykonanych produktów (...). Ponadto ze względu na odmowę prawa do zasiłku za wskazane okresu powstała niedopłata składki za miesiąc kwiecień, maj, czerwiec, sierpień, wrzesień, październik, grudzień 2015 oraz styczeń, luty, marzec, kwiecień, czerwiec, lipiec, sierpień, grudzień 2016 r. oraz styczeń, luty, marzec, kwiecień, maj 2017 r. w związku z czym ubezpieczony we wskazanych okresach nie podlegał dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu, a okres ciągłości ubezpieczenia chorobowego rozpoczyna się z dniem 1 czerwca 2017 r.

Odwołanie od powyższej decyzji złożył C. S..

W odpowiedzi na odwołanie pozwany wniósł o jego oddalenie oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych. Pozwany podtrzymał zaskarżoną decyzję i zawartą w niej argumentację, wskazując ponadto, iż na okoliczność wykonywania pracy zarobkowej w czasie orzeczonej niezdolności do pracy wskazują przedłożone w toku postępowania kontrolnego faktury zakupu i sprzedaży materiałów, wystawione przez i na rzecz płatnika składek – podatnika. Tym samym należało uznać, że wnioskodawca w okresie objętym decyzją przejawiał aktywność zawodową i wykonywał pracę zarobkową, a zatem utracił prawo do zasiłku.

Wyrokiem z 19 maja 2021 r., wydanym w sprawie o sygn. akt VI1 U 778/18, Sąd Rejonowy Gdańsk–Południe w Gdańsku w punkcie I sentencji zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, że uchylił nałożony na powoda C. S. obowiązek zwrotu odsetek w kwocie 3709,36 zł oraz obowiązek zwrotu zasiłku chorobowego za następujące okresy: a) od 1 sierpnia 2015 r. do 21 sierpnia 2015 r., b) od 3 października 2015 r. do 26 października 2015 r., c) od 1 grudnia 2015 r. do 16 grudnia 2015 r., d) od 7 stycznia 2016 r. do 27 stycznia 2016 r., e) od 11 lutego 2016 r. do 9 marca 2016 r., f) od 1 czerwca 2016 r. do 15 czerwca 2016 r., g) od 2 lipca 2016 r. do 8 sierpnia 2016 r., h) od 17 grudnia 2016 r. do 15 stycznia 2016 r., i) od 1 lutego 2017 r. do 28 lutego 2017 r., j) od 13 marca 2017 r. do 30 marca 2017 r., zaś w pozostałym zakresie odwołanie oddalił (pkt II). Nadto sąd rejonowy odstąpił od obciążania powoda kosztami zastępstwa procesowego na rzecz pozwanego (pkt III).

Apelację od powyższego wyroku sądu rejonowego wywiódł pozwany Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G., zaskarżając wyrok w części co do pkt I i III, zarzucając naruszenie prawa materialnego, poprzez nieprawidłową interpretację przepisu - naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 roku o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz. U. z 2019 roku, poz. 645 ze zm.) poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji częściową zmianę decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. z dnia 27 kwietnia 2018 r., znak (...) w ten sposób, że ustalił, iż uchyla nałożony na powoda C. S. obowiązek zwrotu zasiłku chorobowego za następujące okresy: a) od 1 sierpnia 2015 r. do 21 sierpnia 2015 r., b) od 3 października 2015 r. do 26 października 2015 r., c) od 1 grudnia 2015 r. do 16 grudnia 2015 r., d) od 7 stycznia 2016 r. do 27 stycznia 2016 r., e) od 11 lutego 2016 r. do 9 marca 2016 r., f) od 1 czerwca 2016 r. do 15 czerwca 2016 r., g) od 2 lipca 2016 r. do 8 sierpnia 2016 r., h) od 17 grudnia 2016 r. do 15 stycznia 2016 r., i) od 1 lutego 2017 r. do 28 lutego 2017 r., j) od 13 marca 2017 r. do 30 marca 2017 r. i w ten sposób ustala, że C. S. nie ma obowiązku zwrotu pobranego świadczenia bez odsetek w łącznej kwocie 11 480,78 zł. Nadto zarzucono naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 233 § 1 k.p.c. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów wyrażającej się oparciem wyroku na dowodzie w postaci zeznań wnioskodawcy i wyprowadzenie z niego sprzecznego z zasadami logiki i doświadczenia życiowego fakt pozostawania ubezpieczonego w nieświadomości i niewiedzy co do konsekwencji ustania dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego wynikającego z ustawowego zakazu wykonywania pracy zarobkowej w okresie orzeczonej niezdolności do pracy.

W oparciu o ww. zarzuty, skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie w całości odwołania C. S. od decyzji z 27 kwietnia 2018 r. oraz zasądzenie od C. S. zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym i za pierwszą instancję według norm przepisanych; względnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi I instancji wraz z orzeczeniem o kosztach za obie instancje.

Ubezpieczony nie złożył odpowiedzi na apelację.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Apelacja jako bezzasadna podlega oddaleniu.

Zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego jest bowiem wyrokiem trafnym i odpowiada prawu, zaś w okolicznościach przedmiotowej sprawy nie występują powoływane przez stronę skarżącą podstawy apelacji. Brak też innych przesłanek zaskarżenia mogących wyrok ten wzruszyć z urzędu.

Podniesione przez organ rentowy w apelacji zarzuty w żaden sposób nie podważają prawidłowości rozstrzygnięcia sądu I instancji. Dokonana przez ów sąd wykładnia przytoczonych przepisów prawa procesowego i materialnego nie budzi zastrzeżeń tutejszego sądu.

W ocenie Sądu Okręgowego, Sąd Rejonowy przeprowadził stosowne postępowanie dowodowe, a w swych ustaleniach i wnioskach nie wykroczył poza ramy swobodnej oceny wiarygodności i mocy dowodów wynikające z przepisu art. 233 k.p.c., nie popełnił też uchybień w zakresie zarówno ustalonych faktów, jak też ich kwalifikacji prawnej uzasadniających ingerencję w treść zaskarżonego orzeczenia. Sąd ten prawidłowo wskazał również podstawę prawną swego rozstrzygnięcia. Tym samym w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów prawa procesowego, tj. art. 233 k.p.c. W konsekwencji sąd odwoławczy, oceniając jako prawidłowe ustalenia faktyczne i rozważania prawne dokonane przez sąd pierwszej instancji, uznał je za własne, nie widząc w związku z tym konieczności ich ponownego szczegółowego przytaczania (vide wyrok Sądu Najwyższego z 5 listopada 1998 r., sygn. I PKN 339/98, OSNAPiUS z 1999 r., z. 24, poz. 776). Sprawia to, że nie zachodzi potrzeba powtarzania szczegółowych ustaleń faktycznych oraz dokonanej w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku interpretacji przepisów prawa mających zastosowanie w sprawie niniejszej (por. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 8 października 1998 r., II CKN 923/97 – OSNC 1999, z. 3, poz. 60; z dnia 12 stycznia 1999 r., I PKN 21/98 – OSNAP 2000, nr 4, poz. 143; z dnia 20 stycznia 2000 r., I CKN 356/98 – LEX nr 50863; z dnia 7 kwietnia 2004 r., IV CK 227/03 – LEX nr 585855; z dnia 20 maja 2004 r., II CK 353/03 – LEX nr 585756; z dnia 17 lipca 2009 r., IV CSK 110/09 – LEX nr 518138; z dnia 27 kwietnia 2010 r., II PK 312/09 – LEX nr 602700).

Przechodząc do zarzutu naruszenia prawa materialnego, tj. art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1133 z późn. zm.); dalej: ustawy zasiłkowej, wskazać należy, iż Sąd Rejonowy zastosował ten przepis prawidłowo, dokonując jego prawidłowej wykładni.

Zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy zasiłkowej, ubezpieczony wykonujący w okresie orzeczonej niezdolności do pracy pracę zarobkową lub wykorzystujący zwolnienie od pracy w sposób niezgodny z celem tego zwolnienia traci prawo do zasiłku chorobowego za cały okres tego zwolnienia.

Przypomnieć należy, iż pozwany odmówił ubezpieczonemu prawa do zasiłku chorobowego za następujące okresy:

-

od 14 kwietnia 2015 r. od 19 czerwca 2015 r.,

-

od 1 sierpnia 2015 r. do 31 października 2015 r.,

-

od 1 grudnia 2015 r. do 30 kwietnia 2016 r.,

-

od 1 czerwca 2016 r. do 31 sierpnia 2016 r.

-

od 1 grudnia 2016 r. do 31 maja 2017 r.

Sąd Rejonowy prawidłowo, opierając się na materiale dowodowym zebranym w sprawie, ustalił okresy, kiedy w okresie orzeczonej niezdolności do pracy ubezpieczony wykonywał pracę zarobkową, tj.:

-

od 14 kwietnia 2015 r. do 19 czerwca 2015 r.

-

od 22 sierpnia 2015 r. do 2 października 2015 r.

-

od 27 października 2015 r. do 31 października 2015 r.

-

od 28 stycznia 2016 r. do 10 lutego 2016 r.

-

od 10 marca 2016 r. do 30 kwietnia 2016 r.

-

od 16 czerwca 2016 r. do 1 lipca 2016 r.

-

od 9 sierpnia 2016 r. do 31 sierpnia 2016 r.

-

od 1 grudnia 2016 r. do 16 grudnia 2016 r.

-

od 16 stycznia 2017 r. do 31 stycznia 2017 r.

-

od 1 marca 2017 r. do 12 marca 2017 r.

-

od 31 marca r. do 31 maja 2017 r.

Nadto, Sąd Rejonowy trafnie ustalił okresy, kiedy w okresie orzeczonej niezdolności do pracy ubezpieczony nie wykonywał pracy zarobkowej, tj.:

-

od 1 sierpnia 2015 r. do 21 sierpnia 2015 r.

-

od 3 października 2015 r. do 26 października 2015 r.

-

od 1 grudnia 2015 r. do 16 grudnia 2015 r.

-

od 7 stycznia 2016 r. do 27 stycznia 2016 r.

-

od 11 lutego 2016 r. do 9 marca 2016 r.

-

od 1 czerwca 2016 r. do 15 czerwca 2016 r.

-

od 2 lipca 2016 r. do 8 sierpnia 2016 r.

-

od 17 grudnia 2016 r. do 15 stycznia 2017 r.

-

od 1 lutego 2017 r. do 28 lutego 2017 r.

-

od 13 marca 2017 r. do 30 marca 2017 r.

W ocenie Sądu Okręgowego, Sąd I instancji słusznie nie przychylił się do argumentacji pozwanego, dotyczącej wykładni art. 17 ust. 1 ustawy zasiłkowej. Sąd Okręgowy podzielił rozważania Sądu Rejonowego, iż rozciąganie skutków działania normy z art. 17 ust. 1 ustawy zasiłkowej także na inne okresy aniżeli okresy objęte danym zwolnieniem lekarskim, w czasie którego ubezpieczony wykonywał pracę zarobkową lub wykorzystywał zwolnienie lekarskie niezgodnie z jego celem, nie zostało przez ustawodawcę przewidziane. Ustawodawca bowiem w omawianym przepisie „ograniczył” skutek działania normy z art. 17 ust. 1 ustawy zasiłkowej tylko do całego okresu, ale objętego jednym danym zwolnieniem lekarskim, w okresie którego doszło do opisywanych naruszeń. Nie jest uprawnione, w świetle przepisów ustawy zasiłkowej, a w szczególności art. 17 ust. 1 tej ustawy, rozciąganie jego sankcji na inne jeszcze okresy niż okres danego zwolnienia lekarskiego oraz na inne konsekwencje aniżeli utrata prawa do zasiłku w okresie danego zwolnienia lekarskiego, w szczególności poprzez ustanie ubezpieczenia chorobowego oraz utrata prawa i obowiązek zwrotu zasiłku za okresy prawidłowo wykorzystywanego zwolnienia lekarskiego.

Prawidłowość wykładni spornego art. 17 ust. 1 ustawy zasiłkowej, dokonanej przez Sąd Rejonowy w niniejszej sprawie, została potwierdzona w wyroku Sądu Najwyższego z 25.02.2008 r., I UK 249/07, OSNP 2009, nr 11-12, poz. 152, w którym wskazano, iż przepis art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. ma charakter wyjątkowy (sankcyjny) i użytego w nim zwrotu "za cały czas zwolnienia", nie można interpretować rozszerzająco z uwagi na represyjną funkcję tej regulacji (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 lipca 2000 r., II UKN 634/99, OSNAPiUS 2002 nr 2, poz. 48). Analiza treści art. 8, art. 9 ust. 1 i art. 17 ust. 1 ustawy wskazuje, że ustawodawca odróżnia pojęcie "okres trwania niezdolności do pracy z powodu choroby" (okres zasiłkowy) od pojęcia "orzeczonej niezdolności do pracy" (zwolnienia od pracy). Z art. 8 i 9 ust. 1 ustawy wynika, że okres (trwania) niezdolności do pracy z powodu choroby (okres zasiłkowy) to wszystkie okresy nieprzerwanej niezdolności do pracy. Natomiast według art. 17 ust. 1 ustawy, utrata prawa do zasiłku dotyczy "całego okresu tego zwolnienia", a nie całego okresu zasiłkowego. "Cały okres tego zwolnienia" to "okres zwolnienia od pracy" lub "okres orzeczonej niezdolności do pracy", gdyż tymi pojęciami posłużono się w art. 17 ust. 1. Oznacza to, że utrata prawa do zasiłku nie dotyczy całego okresu zasiłkowego (wszystkich okresów nieprzerwanej niezdolności do pracy), lecz całego okresu zwolnienia od pracy (orzeczonej niezdolności do pracy). Dalsza analiza wskazuje, że okres zwolnienia od pracy (orzeczonej niezdolności do pracy) to okres, na który ubezpieczony uzyskał zwolnienie (zaświadczenie) lekarskie. Wynika to z art. 17 ust. 2 ustawy, który wyraźnie stanowi o "zaświadczeniu lekarskim", a nadto z zasad orzekania o niezdolności do pracy. Zgodnie z art. 53 ust. 1 ustawy, przy ustalaniu prawa do zasiłków i ich wysokości dowodami stwierdzającymi czasową niezdolność do pracy z powodu choroby są zaświadczenia lekarskie, wystawiane przez upoważnionego lekarza na odpowiednim druku (tzw. (...)), w których zamieszcza się informacje na temat okresu orzeczonej czasowej niezdolności do pracy (art. 55 ust. 1 i 2). A więc, "orzeczona niezdolność do pracy" to czasowa niezdolność do pracy, stwierdzona zaświadczeniem lekarskim. Na podstawie art. 55 ust. 7 ustawy Minister Zdrowia wydał rozporządzenie z dnia 22 lipca 2005 r. w sprawie orzekania o czasowej niezdolności do pracy (Dz.U. Nr 145, poz. 1219), które określa "szczegółowe zasady orzekania o czasowej niezdolności do pracy przez lekarza" (§ 1 ust. 1), w tym co obejmuje "okres orzeczonej niezdolności do pracy" (§ 6 ust. 1). Nadto, w § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 27 lipca 1999 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu kontroli prawidłowości wykorzystywania zwolnień lekarskich od pracy oraz formalnej kontroli zaświadczeń lekarskich (Dz.U. Nr 65, poz. 743) stwierdzono, że kontrolę prawidłowości wykorzystywania zwolnień lekarskich od pracy z powodu choroby dokonują płatnicy składek na ubezpieczenie chorobowe, zgłaszający do ubezpieczenia chorobowego powyżej 20 ubezpieczonych, a do obowiązków płatnika składek należy także kontrola formalna zaświadczeń lekarskich stanowiących podstawę zwolnienia od pracy (§ 1 ust. 2). Kontrola prawidłowości wykorzystywania zwolnień lekarskich od pracy z powodu choroby polega przy tym na ustaleniu, czy ubezpieczony w okresie orzeczonej niezdolności do pracy nie wykonuje pracy zarobkowej lub czy nie wykorzystuje zwolnienia lekarskiego od pracy w sposób niezgodny z jego celem (§ 5 ust. 1). Prowadzi to do wniosku, że zwrot "cały okres zwolnienia" (od pracy) użyty w art. 17 ust. 1 in fine ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. należy rozumieć jako okres czasowej niezdolności do pracy z powodu choroby wynikający z zaświadczenia lekarskiego (zwolnienia lekarskiego).

Powyższe prowadzi do konkluzji, że w sytuacji, gdy ubezpieczony przebywa na zwolnieniach lekarskich (legitymuje się czasową niezdolnością do pracy zarobkowej) na podstawie wydanych przez uprawnionego lekarza kilku zaświadczeń lekarskich, dotyczących kolejno następujących po sobie okresów, to każdy z nich (wskazany w poszczególnych zaświadczeniach lekarskich) podlega odrębnej ocenie z punktu widzenia utraty prawa do zasiłku chorobowego na podstawie art. 17 ust. 1 ustawy. Utrata prawa do zasiłku chorobowego dotyczy natomiast tylko tego z okresów objętych zaświadczeniem (zwolnieniem) lekarskim, w którym nastąpiło podjęcie pracy zarobkowej, a nie całego okresu zasiłkowego.

Trafność dokonanej przez Sąd I instancji przepisu art. 17 ust. 1 ustawy zasiłkowej została potwierdzona również w przywołanym przez pozwanego w uzasadnieniu apelacji wyroku Sądu Najwyższego z 18.10.2018 r., III UK 160/17, OSNP 2019, nr 5, poz. 63. W wyroku tym stwierdzono, iż mimo ziszczenia się ryzyka ubezpieczenia chorobowego w określonych przepisami art. 6 i art. 7 ustawy zasiłkowej okresach oraz posiadania przez ubezpieczonego wymaganego przepisem art. 4 tej ustawy okresu wyczekiwania (karencji), prawo do zasiłku może nie powstać, a powstałe może ulec utracie w razie wystąpienia któregoś ze zdarzeń opisanych w art. 15-17 ustawy zasiłkowej. Przepis art. 17 ustawy zasiłkowej stanowi w ust. 1, że ubezpieczony wykonujący w okresie orzeczonej niezdolności do pracy pracę zarobkową lub wykorzystujący zwolnienie od pracy w sposób niezgodny z celem tego zwolnienia traci prawo do zasiłku chorobowego za cały okres tego zwolnienia. Natomiast w myśl ust. 2 powołanego artykułu, zasiłek chorobowy nie przysługuje w przypadku, gdy zaświadczenie lekarskie zostało sfałszowane. Przepis art. 17 ust. 1 obecnie obowiązującej ustawy zasiłkowej jest kontynuacją normy zawartej w art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (tekst jedn.: Dz. U. z 1983 r. Nr 30, poz. 143 z późn. zm.). Komentowany przepis statuuje dwie przesłanki utraty prawa do zasiłku chorobowego: 1) wykonywanie - w okresie orzeczonej niezdolności do pracy - pracy zarobkowej i 2) wykorzystywanie zwolnienia od pracy w sposób niezgodny z celem tego zwolnienia. Zarówno w judykaturze jak i w doktrynie przyjmuje się, że obie te przesłanki są niezależne od siebie i mają samoistny charakter. Podkreśla się przy tym, że utrata prawa do zasiłku chorobowego dotyczy tylko okresu objętego zaświadczeniem (zwolnieniem) lekarskim, w którym nastąpiło podjęcie pracy zarobkowej, a nie całego okresu zasiłkowego. Przepis art. 17 ust. 1 ustawy zasiłkowej ma charakter represyjny, gdyż ustanawia sankcję za określone w nim delikty związane ze sposobem korzystania przez ubezpieczonego ze zwolnienia lekarskiego. Konstrukcja utraty prawa do zasiłku chorobowego przybrała przy tym postać normy szczególnej, zatem zgodnie z dyrektywą exceptiones non sunt excendendae nie może być interpretowana rozszerzająco (wyroki Sądu Najwyższego z dnia 4 lipca 2000 r., II UKN 634/99, OSNAPiUS 2002 Nr 2, poz. 48 i z dnia 25 lutego 2008 r., I UK 249/07, OSNP 2009 nr 11-12, poz. 152). Konsekwencją spowodowanej opisanymi w tym przepisie zdarzeniami utraty prawa do zasiłku jest zaś w myśl art. 66 ust. 2 ustawy zasiłkowej możliwość potrącenia z przysługujących ubezpieczonemu zasiłków lub ściągnięcia w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji kwot nienależnie pobranych świadczeń.

Sąd Najwyższy w przywołanym wyroku wskazał dalej, iż w przypadku zaistnienia nagannych zachowań, o jakich mowa w art. 17 ust. 1 ustawy zasiłkowej, ubezpieczony prowadzący pozarolniczą działalność gospodarczą traci zatem prawo do zasiłku chorobowego, mającego rekompensować mu nieosiąganie - wskutek choroby - przychodów z tejże działalności. Zostaje też pozbawiony możliwości zmniejszenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne w trybie art. 18 ust. 9 i 10 ustawy systemowej. Utrata prawa do zasiłku następuje bowiem z mocy przepisu ustawy i oznacza, że za cały okres zwolnienia chorobowego, w którym ubezpieczony wykonywał pracę zarobkową lub wykorzystywał zwolnienie od pracy w sposób niezgodny z celem tego zwolnienia, nie miał on prawa do tego świadczenia. Późniejsza decyzja organu rentowego stwierdzająca ów fakt ma charakter deklaratywny. Nie tworzy ona nowego stanu prawnego, lecz potwierdza istniejący, także w aspekcie unormowania art. 18 ust. 10 ustawy systemowej. Jak wspomniano, to płatnik w dacie obliczania, rozliczania i opłacania składek ocenia, czy zachodzą przesłanki zmniejszenia podstawy ich wymiaru w trybie tego przepisu, a więc czy w okresie przypadającej na część miesiąca niezdolności do pracy spełniał on warunki przyznania z tego tytułu zasiłku, czyli czy poza ziszczeniem się pozytywnych kryteriów kwalifikacyjnych prawa do świadczenia nie wystąpiły przesłanki negatywne, powodujące, że prawo to nie powstało, a powstałe - uległo utracie.

Przenosząc powyższe orzecznictwo na grunt niniejszej sprawy i podzielając stanowisko Sądu Rejonowego (zgodne z tym orzecznictwem) Sąd Okręgowy wskazuje, iż skoro w ubezpieczony przedkładał pozwanemu zaświadczenia o niezdolności do pracy i jednocześnie w tym samym czasie świadczył pracę zarobkową w ramach działalności gospodarczej, to tym samym wprowadził w błąd pozwanego co do okoliczności warunkujących powstanie prawa do zasiłku chorobowego i dlatego ma obowiązek zwrotu nienależnie pobranego świadczenia - ale tylko za okresy, kiedy Sąd I instancji ustalił, że w okresie orzeczonej niezdolności do pracy ubezpieczony wykonywał pracę zarobkową, tj. od 14 kwietnia 2015 r. do 19 czerwca 2015 r., od 22 sierpnia 2015 r. do 2 października 2015 r., od 27 października 2015 r. do 31 października 2015 r., od 28 stycznia 2016 r. do 10 lutego 2016 r., od 10 marca 2016 r. do 30 kwietnia 2016 r., od 16 czerwca 2016 r. do 1 lipca 2016 r., od 9 sierpnia 2016 r. do 31 sierpnia 2016 r., od 1 grudnia 2016 r. do 16 grudnia 2016 r., od 16 stycznia 2017 r. do 31 stycznia 2017 r., od 1 marca 2017 r. do 12 marca 2017 r., od 31 marca r. do 31 maja 2017 r. Za okresy orzeczonej niezdolności do pracy, w których ubezpieczony nie wykonywał pracy zarobkowej, tj. od 1 sierpnia 2015 r. do 21 sierpnia 2015 r., od 3 października 2015 r. do 26 października 2015 r., od 1 grudnia 2015 r. do 16 grudnia 2015 r., od 7 stycznia 2016 r. do 27 stycznia 2016 r., od 11 lutego 2016 r. do 9 marca 2016 r., od 1 czerwca 2016 r. do 15 czerwca 2016 r., od 2 lipca 2016 r. do 8 sierpnia 2016 r., od 17 grudnia 2016 r. do 15 stycznia 2017 r., od 1 lutego 2017 r. do 28 lutego 2017 r., od 13 marca 2017 r. do 30 marca 2017 r., nie utracił on prawa do zasiłku chorobowego i dlatego brak jest podstaw do żądania zwrotu jako nienależnie pobranego świadczenia.

Wbrew twierdzeniom pozwanego, utrata prawa do zasiłku chorobowego dotyczy tylko tego z okresów objętych zaświadczeniem (zwolnieniem) lekarskim, w którym nastąpiło podjęcie pracy zarobkowej, a nie całego okresu zasiłkowego. Jeszcze raz podkreślić należy, iż, jak słusznie zauważył Sąd Rejonowy, przepis art. 17 ust. 1 ustawy zasiłkowej ma charakter wyjątkowy (sankcyjny) i użytego w nim zwrotu "za cały czas zwolnienia", nie można interpretować rozszerzająco z uwagi na represyjną funkcję tej regulacji. Zwrot "cały okres zwolnienia" (od pracy) użyty w art. 17 ust. 1 in fine ustawy zasiłkowej należy rozumieć jako okres czasowej niezdolności do pracy z powodu choroby wynikający z zaświadczenia lekarskiego (zwolnienia lekarskiego). W sytuacji, gdy ubezpieczony przebywa na zwolnieniach lekarskich (legitymuje się czasową niezdolnością do pracy zarobkowej) na podstawie wydanych przez uprawnionego lekarza kilku zaświadczeń lekarskich, dotyczących kolejno następujących po sobie okresów, to każdy z nich (wskazany w poszczególnych zaświadczeniach lekarskich) podlega odrębnej ocenie z punktu widzenia utraty prawa do zasiłku chorobowego na podstawie art. 17 ust. 1 ustawy zasiłkowej.

Reasumując wskazać należy, iż Sąd Okręgowy w całości podziela więc niewadliwe ustalenia i ocenę prawną sprawy poczynione przez Sąd Rejonowy.

Zaskarżony wyrok odpowiada prawu, dlatego apelacja, jako pozbawiona uzasadnionych podstaw faktycznych i prawnych, z mocy art. 385 k.p.c., podlega oddaleniu, o czym orzeczono jak w wyroku.

Sędzia Jolanta Gelner

ZARZĄDZENIE

1.(...)

2. (...)

3. (...)

Sędzia Jolanta Gelner